Werkende gastverhaal

Elfi Stark – Artist in Residence bij CCF

  • door Elfi Stark 15 februari 2019
Elfi Stark – Artist in Residence bij CCF

Ik ben geboren in Wenen en voel me al sinds mijn kindertijd aangetrokken tot dieren en de natuur. Mijn eerste ontmoeting met dieren was toen ik 11 was, toen mijn ouders twee grasparkieten als huisdier namen – een groene en een blauwe. Hoewel ik geen idee had hoe ik voor de vogels moest zorgen, raakte ik gefascineerd door hun bewegingen en begon ik hun gedrag te bestuderen terwijl ze elke dag hun omgeving verkenden. De vogels stalen mijn hart en ik bracht veel tijd door met tekenen en boetseren met was en zelfs brood.

Ik groeide op met de avonturenromans van Karl May en was geïntrigeerd door de Noord-Amerikaanse indianen waarover geschreven werd. Ik was vooral dol op de paarden waarop de indianen reden. Jaren later ontmoette ik voor het eerst een paard en werd meteen verliefd op de dieren. Door mijn bewondering voor de nobele houding en elegante schoonheid van paarden ontwikkelde ik een oneindige passie voor beweging en dans.

Ik ontmoette mijn man Herbert tijdens het dansen op een bal. We trouwden in 1975 en in 1978 werd onze zoon Bernhard geboren. Bernhard groeide op naast zijn 'grote broer' Fritzi, de vierde kat van het gezin. In 2004 verhuisde ons gezin naar de buitenwijken van Wenen, waar ik jarenlang als docent werkte. Ik vond het vak geweldig, maar uiteindelijk voelde ik de behoefte om mijn passie voor kunst te omarmen, dus begon ik parttime te werken om schilder- en tekenlessen te kunnen volgen. In die periode ontdekte ik echt de evocatieve kracht van kleuren.

Elfi (links) met Dr. Marker (rechts) tijdens een evenement in München in 2015. Helga von Einsiedel in het midden.

Ik kan niet uitleggen hoe ik mijn schilderijen maak. Ze zitten in mij. Als ze tot leven komen, zijn ze vaak niet zacht of broos. Mijn schilderijen en sculpturen werden regelmatig tentoongesteld in Neder-Oostenrijk, in de grootste Oostenrijkse bank BA-CA en zelfs twee keer – in 2001 en 2016 – in het museum van de beroemde Oostenrijkse beeldhouwer Anton Hanak. Mijn belangrijkste medium was aquarel, beeldhouwkunst en tekenen. Mijn werk omvatte abstracties van emoties door middel van verschillende technieken en het creëren van mijn eigen vredige paradijs.

Er was één specifiek verhaal dat ik wilde vertellen. Het gaat over grote katachtigen, de enigen die spinnen: de cheeta's. Vergeleken met de andere grote katachtigen zijn cheeta's piepklein. Ze zijn de mooiste en meest elegant gespikkelde roofdieren. Hun lange poten maken ze tot de snelste sprinters onder de zoogdieren en vanuit hun amberkleurige, amandelvormige, opvallende ogen, omlijst met kohl, slingeren strepen die lijken op zwarte tranen naar hun tere kaken.

Ik voel me aangetrokken tot een grote katachtige die oorspronkelijk uit Afrika komt, maar ik ben geen reislustig type. Om me over te halen in een vliegtuig te stappen, moest ik twee bijzondere dingen beloofd krijgen: een aangenaam klimaat en een aangenaam landschap. Ik maakte kennis met zuidelijk Afrika via boeken zoals Serengeti Mustn't Die van bioloog Bernhard Grzimek, die later verfilmd werd, en begon te dromen van de uitgestrekte Afrikaanse savanne, de kuddes inheemse wilde dieren en de roofdieren die op hen jagen. Ik ben vooral dol op de cheeta. Mijn man is niet zo enthousiast over Afrika als ik. Hij reist liever door heel Europa.

Ik stuitte op een advertentie van EARTHWATCH in een krant, aangetrokken door een foto van een cheeta bij het artikel. EARTHWATCH is een organisatie waar iedereen zich kan aanmelden als vrijwilliger voor de verzorging en het behoud van dieren over de hele wereld. Wat me het meest interesseerde aan het artikel, was de hyperlink www.cheetah.org, die me naar de website van het Cheetah Conservation Fund leidde.

Ik deed onderzoek naar Namibië en Dr. Laurie Marker – en Chewbaaka – en toen ik een vrijwilligersgids op de website van CCF zag, was mijn besluit genomen. In mei 2010 zette ik koers naar Namibië voor een reis van 12,000 km van noord naar zuid, met als eindbestemming Elandsvreugde – de boerderij waar het International Research and Education Centre van CCF is gevestigd. Ik stortte me meteen op het vrijwilligerswerk bij CCF, hielp op alle afdelingen en raakte gefascineerd door alle aspecten van het werk van CCF-medewerkers. Het unieke en adembenemende landschap en de luchten van Namibië waren oogverblindend.

Tijdens mijn verblijf vond Dr. Bruce Brewer – algemeen directeur van CCF en partner van Dr. Marker – een project dat bij mijn talenten paste. Er werden nieuwe, stevige huisjes gebouwd op CCF's kamp Lightfoot, waar educatieve groepen overnachten. Dr. Brewer wilde dat er nummers van 1 tot en met 10 op de gevels van de gebouwen geschilderd zouden worden. Hij wilde ook dat er verschillende wilde dieren in de nummers zouden worden opgenomen, en ik was enthousiast. De dag nadat ik het project toegewezen had gekregen, begon ik de boeken in de CCF-bibliotheek te doorzoeken op zoek naar goede afbeeldingen van lokale dieren. Toen ik de dieren had gevonden, reed ik in 40 minuten naar Otjiwarongo om de benodigdheden voor het project te kopen.

De volgende dag begon ik met het schilderen van een antilope die over het cijfer 1 springt. Toen Dr. Brewer de muurschildering zag, was hij sprakeloos – er leek een gat in onze ideeën te zitten – maar hij was desondanks geamuseerd. Op de tweede dag schilderde ik een zebra die door het cijfer 2 galoppeerde. Toen Dr. Brewer het voltooide schilderij zag, lachte hij en ik wist meteen dat hij genoot van de verrassing van het artistieke proces. Vanaf dat moment was Dr. Brewer benieuwd naar de voortgang van het schilderij de volgende dag.

Elke dag vóór vijf uur maakte ik de volgende muurschildering af. De tijd was krap en betekende dat de stijl van de schilderijen losjes was, met weinig detailwerk. Elfi werkte snel en concentreerde zich op het creëren van karakter en humor in het werk. Het getal 5 omcirkelt de kop van een gapende cheeta, en een neushoorn splitst het getal 3 op.

Nadat hij nummer 4 had gezien, vroeg Bruce of ik hem de volgende dag om 9 uur 's ochtends kon ontmoeten. Zijn vertrouwen in mij betekende dat hij me graag Chewbaaka, de ambassadeurcheeta, wilde laten ontmoeten. Chewbaaka was toen 15 jaar oud en had, zoals de meeste oudere katten, nierproblemen. Chewbaaka had die dag een slechte dag en wilde niet eten. Dr. Brewer maakte zich zorgen, maar toen ze bij Chewbaaka zaten, begon hij te spinnen en liet hij zien dat hij zich op zijn gemak voelde.

Dr. Brewer heeft mij uitgenodigd om te helpen met de verzorging van een aantal bijzondere verweesde cheeta's die in het CCF verblijven. Bijvoorbeeld door 's avonds vijf jonge welpen te voeren die er in 2014 zijn bijgekomen.

Elke dag bleef ik de cijfers op de muren van het huisje schilderen: een cheetawelp die bovenop het cijfer 5 zit, een violetgele leeuw die in het cijfer 6 bijt en een giraf omlijst door het cijfer 7. Een hyena zit te huilen naar de volle maan geschilderd in het cijfer 8, een olifant die het cijfer 9 in zijn slurf houdt en ten slotte een cheeta die op een wrattenzwijn jaagt door het cijfer 10.

Tijdens het schilderen van de muurschilderingen waren de medewerkers van CCF zo vriendelijk om me eten te brengen, omdat ik niet wilde stoppen met schilderen toen het lunchtijd werd. Overdag ging ik helemaal op in mijn artistieke werk en 's avonds hielp ik nog steeds met de verzorging van de dieren van CCF.

De donderdag voordat ik vertrok bij CCF, nam ik deel aan een geplande cheeta-run om de cheeta's van de ambassadeurs van CCF te zien rennen terwijl ze hun broodnodige beweging kregen. Op mijn laatste avond met het CCF-personeel hadden ze een heerlijke barbecue als afscheidsgroet. Dr. Brewer hield een prachtige toespraak die me tot tranen toe roerde. Ik ben ongelooflijk dankbaar voor de kans om mijn talenten in te zetten voor de cheeta.

Dr. Brewer vertrok diezelfde dag ook naar Zweden en nodigde me uit om afscheid te nemen van drie cheeta's waar ik tijdens mijn verblijf voor had gezorgd. Helaas nam ik afscheid van de heldere lucht en de uitgestrekte landschappen van Namibië, maar ik liet een stukje van mijn hart achter. Het was het grootste avontuur van mijn leven geweest en ik wist dat dit niet mijn laatste bezoek aan CCF zou zijn.

Door de jaren heen ben ik CCF blijven bezoeken. Elke keer dat ik er kom, word ik aan een nieuw artistiek project toegevoegd om aan de muren van CCF te hangen. Ik vind het geweldig dat ik in principe mijn eigen artist in residence-mogelijkheid heb kunnen creëren. Ik draag bij aan de verfraaiing van de CCF-campus door mijn passies voor kunst en natuurbehoud te combineren. Tijdens mijn meest recente bezoek in 2018 vroeg Dr. Brewer me om twee cheeta's te schilderen in genetica- en veterinaire symbolen ter representatie van het Genetisch Laboratorium en de Dierenkliniek van CCF.

Elke keer dat ik er kom, word ik begroet door een compleet nieuwe groep enthousiaste medewerkers, mede-vrijwilligers en stagiaires. Ze hebben allemaal een onuitwisbare indruk op me gemaakt en ik hoop dat ze blij zijn dat ik samen met hen op de campus werk. Ik wil graag bijdragen aan de missie van CCF en ben blij dat ik de kans krijg om deel uit te maken van de dagelijkse taken die CCF uitvoert. Ik voel me vereerd dat mijn muurschilderingen voor altijd deel zullen uitmaken van de muren van CCF en een dagelijkse herinnering zullen vormen aan waar CCF voor vecht.

Delen met vrienden