Vier weken in Somaliland in het Cheetah Safe House
-
- door Luciana Rus 20 juni 2019
Week 1
Ik begon mijn reis op 24 november, opgewonden, moe en een beetje gespannen tegelijk. Ik had enorme bagage bij me die meer dan de helft van mijn lichaamsgewicht woog en die ik achter me aan moest slepen over de smalle trappen van de luchthaven van Boedapest. De eerste schok, de eerste zenuwen, want de roltrappen, absoluut noodzakelijk onder deze omstandigheden, werkten niet.
Na een paar uur wachten in de gangen van de luchthaven en nog een paar uur vliegen, trok ik geen specifieke aandacht meer tot ik aan het einde van mijn rij voor de vlucht naar Hargeisa stond. Ik beklom de trap van het vliegtuig en zat comfortabel op de juiste plek toen een slanke man me ironisch vroeg of ik niet in de verkeerde vlucht zat. Ik begreep waar die aandacht vandaan kwam en stak mijn hand in mijn tas om mijn sjaal te zoeken. Mijn onbewuste rebellie was voorbij en ik begon me aan de regels te houden.
We kwamen aan in Hargeisa; een nieuwe schok. De communicatie verliep moeizaam en ik voelde me als een plattelandsmeisje dat steeds weer "wat?" vraagt. Op het vliegveld wachtte een van de GIZ-chauffeurs op me. We reden over onverharde wegen en ik nam alle nieuwe en onverwachte bezienswaardigheden in me op.
Na een bezoek aan het GIZ-kantoor, waar ik met open armen werd ontvangen door zowel Guenther als zijn collega's, bereikten we het "Cheetahuis". Angela stond me met een brede glimlach op te wachten op de trap. Het eerste uur keek ik naar de cheeta's. Ik ging de schuilplaats van iedereen binnen, behalve die van de "Drie Musketiers". Ze zijn niet erg vriendelijk tegen mensen.
Ik was verrast door het aanpassingsvermogen van de cheeta's, hoe speels en energiek de welpen waren, en hoe goed ze menselijk gedrag leken te begrijpen. Ze waren hier dankzij mensen die dachten dat ze extra geld konden verdienen door ze op de zwarte markt te verkopen aan mensen die een cheeta als huisdier wilden. Mensen die ze uit het wild hadden ontvoerd en er niet voor zorgden.
CCF (Cheetah Conservation Fund) is de organisatie die helpt bij de zorg voor deze in beslag genomen dieren en hen voorziet van medische zorg, voedsel, tijd en materiële middelen. Helaas is de kans dat deze cheeta's ooit weer in het wild worden uitgezet minimaal, omdat ze zo jong waren toen ze arriveerden en zo gewend aan mensen. Ik heb er geen spijt van dat ik deze uitnodiging om deze dieren te helpen heb geaccepteerd.
Ik bezocht de binnenplaats van Guenther, waar enkele van de in beslag genomen dieren worden gehouden. Guenther zorgde ervoor dat ik niets miste tijdens mijn verblijf in Hargeisa. Tijdens mijn verblijf heb ik een man met een enorme ziel leren kennen die veel tijd en energie steekt in het redden van de dieren.
Door de dertien uur die ik per dag doorbreng met de cheeta's en de vier tot zes uur die ik per nacht slaap, begin ik vermoeidheid te voelen, maar tegelijkertijd help ik wel.
Week 2
Elke ochtend werd ik wakker en ging ik naar de keuken voor koffie. Ik dronk die samen met een paar van de in beslag genomen antilopen in Guenthers tuin, die altijd nieuwsgierig waren. De volwassen cheeta's in Guenthers tuin, Veepi en Indie, keken van een afstandje onverschillig. Om 6:50 uur zette ik mijn hijab op en ging ik, vergezeld door Abdi, aan het werk. Ik heb nog niet de moed verzameld om me alleen door de bijna lege straten van Hargeisa te wagen, ook al duurt het maar twee minuten om de bestemming, het 'veilige' huis van de cheeta's, te bereiken.
Abdi hielp me de cheeta's te voeren. Hij leek hun gedrag en de vereiste grenzen in de omgang met hen beter te kennen. In het verblijf van de "Drie Musketiers" gebruikt hij een duwstok voor de veiligheid. Nadat we de cheeta's hadden verzorgd, nam Abdi afscheid en gebruikte de woorden "Dank u wel" en "Sorry" als leestekens. Onze taalbarrière belemmerde me om hem beter te leren kennen.
De twee welpjes, Feather en Kidi, wachtten op de geur van gemengd vlees met het vitaminesupplement. Kidi dronk nog steeds melk. Feather, die een maand ouder was dan zij, moest vaak van elkaar gescheiden worden omdat hun spel te agressief werd. Beide welpjes waren in zeer goede conditie, hoewel ze bij aankomst wekenlang intensieve zorg nodig hadden.
Ik registreerde elke onregelmatigheid. We gebruikten zowel een klassieke methode, de 'agenda', die de hoeveelheid eten per dag vastlegt, als een geavanceerdere versie, de database.
Ik wachtte op Nujuum, de cheetaverzorger van CCF, die terugkwam van zijn training in Jordanië. Ik ontmoette veel nieuwe mensen in Somaliland, met verschillende persoonlijkheden en doelen, met verschillende visies en percepties. Ik kon niet dichter bij de lokale bevolking komen, hoewel ze enigszins opgetogen leken te zijn over de aanwezigheid van een buitenstaander. Ik neem aan dat mijn afwijkende ideologie ook een barrière vormde. Ik besteedde veel aandacht aan mijn kleding, hoewel ik vrouwen die hierheen komen zou aanraden om veel rokken en lange jurken mee te nemen.
Ik heb me intensief voorbereid op de lezing van zaterdag aan de Universiteit van Hargeisa. De decaan leek erg open te staan voor nieuwe samenwerkingen, maar tegelijkertijd was hij zich bewust van de beperkte capaciteit van de universiteit. Ik heb studenten ontmoet en was verrast door hun enthousiasme, hun leergierigheid en hun betrokkenheid. Ik wist dat de pathologie van de katten, het onderwerp dat aan bod kwam, niet tot hun interessegebied behoorde, maar ik probeerde hen ervan te overtuigen dat de dingen in de loop der jaren zouden veranderen en dat mensen met de groeiende economische macht huisdieren zouden willen hebben.
Het einde van de tweede week verraste me. Met een glimlach op mijn lippen was ik ervan overtuigd dat ik iets positiefs had gedaan en dat ik de volgende week nog meer zou bereiken. Ik beloofde mezelf dat ik harder mijn best zou doen om de gewoonten, levensstijlen en idealen van de mensen hier te ontdekken en te begrijpen.
Week 3
De nachten werden kouder. Overdag voelde ik me comfortabel met een shirt, maar 's avonds droeg ik er twee extra lagen kleding bij. Elke dag, terwijl ik terugliep naar Guenthers huis, duwde de wind me krachtig van achteren en drong door mijn dunne lentejas. Ik liep nu alleen op straat, alleen vergezeld door het lampje van mijn telefoon. Ik liep slechts 50 meter tot ik de bewaker voor Guenthers huis zag.
In de derde week ontmoette ik de studenten nog twee keer. Ik raakte helemaal verliefd op hun levenslust. Ik legde de faculteit de diergeneeskundeopleiding uit die ik gaf, het beoordelingssysteem, het gedrag van de studenten en de relatie tussen de docenten en hen. Ik merkte dat meisjes de neiging hadden om niet met jongens om te gaan, zelfs niet in teamverband, hoewel ze uit verlegenheid subtiele opmerkingen maakten en stiekem lachten. Ik merkte dat ik de studenten bewonderde om de manier waarop ik met hen omging. Ik liep tegen een paar obstakels aan in mijn poging om de parasitologische diagnose die de studenten kenden, te verbeteren.
Ik hielp Abdi nu regelmatig met het voeren van de in beslag genomen dieren. Er waren ook caracals onder onze hoede. Deze kleine katachtigen hebben een ongelooflijke energie die automatisch aanging zodra ze hun deur hoorden opengaan. De cheetawelpen Feather en Kidi keken me elke dag aan als ik rond de dweil danste of als ik verschillende melodietjes neuriede terwijl ik de gegevens en databases invulde.
Elke taak die ik uitvoerde, ontspande me, met de stemmen die een paar keer per dag te horen waren vanuit de nabijgelegen moskeeën, de zonnige momenten die gunstig waren voor fotosessies met de cheeta's, de koele avonden en de wind en rustige nachten die alleen verstoord werden door het "gezang" van de ezel. Een nieuwe week, de laatste, wachtte me.
Week 4
Nujuun was moe na haar opleiding in Jordanië. Ze is een zeer ambitieuze vrouw, die graag wil leren en de beste dierenarts van Hargeisa wil worden.
Maandagochtend maakten we plannen voor de komende dagen, alsof we twee weken hadden in plaats van één. De dwangstoornis in mij begon de rijen van mijn denkbeeldige 'to do'-lijstje één voor één af te vinken, terwijl mijn stem enthousiast en goedkeurend uitriep over elke actie van Nujuum. Als laatstejaarsstudent diergeneeskunde aan de Universiteit van Hargeisa ging ze elke keer met me mee als ik met studenten naar het centrum ging om bloedmonsters te verzamelen van zwerfkatten, wat een van mijn onderzoeksprojecten was.
Aanvankelijk leken alle studenten geïnteresseerd in een bijdrage aan het onderzoek naar vectorziekten bij katten in Hargeisa. We hadden twintig mensen in twee auto's gepropt om te helpen deze verwilderde katten te vangen en in bedwang te houden. Ik was erg blij met hun betrokkenheid. We bezochten verschillende drukke plekken in het stadscentrum, gebieden rond restaurants of slagers – perfecte plekken om katten van het nodige voedsel te voorzien. Veel mensen waren nieuwsgierig naar wat er gebeurde rond de auto waar we aan het werk waren. Van alle uitspraken die de studenten deden en vertaalden, was de enige die me even deed stilstaan, met de injectiespuit in mijn hand: "Mensen sterven in ziekenhuizen aan ziekte, en jij bent geïnteresseerd in de gezondheid van katten?"
Elke avond bewonderden we de stadslichten. Ik begon van Hargeisa te houden in de donkere versie, waar gekleurde advertenties de hoofdattractie vormen. Ik probeerde verschillende traditionele gerechten in minder pittige varianten dan die ik doordeweeks bij de lunch krijg of van Abdi, die in het weekend kookte.
Vrijdag maakte ik me klaar voor mijn vlucht naar huis. Nujuum nodigde me uit voor een traditionele lunch met haar familie. Ik werd met open armen ontvangen, zoals elke keer dat ik het huis van haar ouders binnenstapte. Ik liet mijn Europese aura bij de deur achter me, ging op de grond rond de tafel zitten, nam mijn Somalische houding aan en gebruikte mijn vingers als vork, net als de rest van de wereld. Daarna haastten we ons om de volgende taak van de to-dolijst af te maken. Die avond aten we ons laatste diner samen, vergezeld door iedereen die me tijdens mijn verblijf had geholpen. Ik was blij toen ik bedacht dat het voorbij was en ik klaar was om terug te keren naar de winter thuis. Ik zal al het leven in Somaliland missen.
Gerelateerd lezen
-
October 20, 2025
Hoe voorkom je uitsterven? -
October 17, 2025
Twee CCF-reizen – Oost- en Zuidelijk Afrika