Wetenschap en onderzoek

Keniaanse cheeta's in Namibië: genetische analyse

  • door Hafeni Hamalwa 10 februari 2021
Keniaanse cheeta's in Namibië: genetische analyse

Zoals ze zeggen: een reis van duizend mijl begint met één stap! Drie jaar geleden besloot ik mijn studie voort te zetten met een master in biologie aan de Universiteit van Namibië, nadat ik mijn stage bij Cheetah Conservation Fund in het genetisch laboratorium had afgerond. Als stagiair bij CCF kwam ik in aanraking met veel onderzoeksprojecten; sommige daarvan wekten mijn interesse en ik besloot me in één ervan verder te verdiepen. Het project dat mijn interesse wekte, richtte zich op de Keniaanse cheetapopulatie. Ik leerde meer over cheeta's in Kenia toen ik Brian hielp, een Keniaanse masterstudent die naar ons laboratorium kwam om zijn genetische analyses uit te voeren.

Keniaanse cheeta's zijn van groot belang; ten eerste omdat er maar weinig onderzoek is gedaan naar hun populatiestructuur. Ten tweede werden Keniaanse cheeta's vroeger Acinonyx jubatus raineyi (Oost-Afrikaanse cheeta) genoemd, maar in 2017 werden ze samengevoegd met Acinonyx jubatus jubatus, de zuidelijk-Afrikaanse cheeta-ondersoort, die hier in Namibië en zelfs in Zuid-Afrika voorkomt. Daarom richtte mijn onderzoek, dat ik uitvoerde in het genetisch laboratorium van de CCF, zich op het nader bestuderen van de ondersoorten die in Kenia voorkomen op basis van mitochondriale haplotypen. Een haplotype is een groep genetische varianten die samen van één ouder wordt geërfd (zoals een kralenketting waarbij elke gekleurde kraal een variant vertegenwoordigt).

De monsters voor mijn onderzoek werden verzameld door onze samenwerkingspartners van het Mara Cheetah Project , Action for Cheetah in Kenya en de Kenyan Wildlife Services , die ze naar CCF hebben verzonden. De Keniaanse masterstudent Brian startte het onderzoek door individuen te identificeren met behulp van microsatellietanalyse, en ik hielp de identificatie voort te zetten nadat hij vertrokken was. Nu we wisten welk monster bij wie hoorde, kon ik ervoor zorgen dat de monsters die ik voor mijn masteronderzoek gebruikte afkomstig waren van verschillende individuen.

Om het mitochondriale haplotype van de monsters in mijn onderzoek te achterhalen, gebruikte ik de Sanger-sequencingtechniek. Deze omvatte laboratoriumactiviteiten zoals amplificatie van DNA met behulp van een polymerasekettingreactie (PCR), een sequentiereactie en het 'runnen' van de monsters op onze genetische analyser. Ik voerde alle laboratoriumactiviteiten uit in het geneticalaboratorium van de CCF. Nadat de sequenties waren verkregen, kon ik de Keniaanse cheeta-ondersoort onderzoeken.

Tegen het einde van mijn masterstudie had ik het geluk een beurs te ontvangen van de Rufford Foundation. Deze beurs stelde me in staat mijn masterscriptie af te ronden en uitgebreid laboratoriumonderzoek uit te voeren om de Keniaanse monsters te vergelijken met monsters van cheeta's die gered waren uit de illegale handel in wilde dieren in Somaliland. Heel hartelijk dank aan hen. Hun steun voor natuurbehoud en onze inspanningen om de cheeta te redden worden zeer gewaardeerd.

Natuurlijk had dit werk niet mogelijk geweest zonder de steun van mijn begeleider en de hele CCF-gemeenschap, met name het geneticateam. Ik heb niet alleen een masterdiploma behaald, maar ben ook gegroeid als individu en professioneel. Tijdens mijn tijd bij CCF heb ik vrienden voor het leven gemaakt en kennisgemaakt met andere aspecten van natuurbehoud, wat mijn passie voor cheeta's alleen maar heeft versterkt.


Genetisch onderzoek is essentieel voor het behoud van soorten. Cheeta's hebben een lage genetische diversiteit, wat hun vermogen om zich aan te passen aan hun omgeving en zich voort te planten beperkt. Het beïnvloedt ook hun algehele gezondheid. Dit betekent dat ze een hoog risico lopen op uitsterven, vooral in combinatie met habitatverlies, concurrentie van andere roofdieren, conflicten tussen mens en dier en de impact van de illegale handel in wilde dieren. Door genetische monsters – DNA – te analyseren, kunnen we meer inzicht krijgen in de bedreigingen voor de soort en oplossingen ontwikkelen om deze aan te pakken.

Delen met vrienden