Cheetah

Educatie

Hoe verschilt het skelet van een cheeta van dat van andere katachtigen?

  • Een lachende vrouw steekt haar duim omhoog terwijl ze poseert in een woestijnlandschap.
  • door Amy Cocksedge August 9, 2020
Hoe verschilt het skelet van een cheeta van dat van andere katachtigen?

Als je naar cheeta's kijkt, zouden de meeste mensen ze als 'katten' classificeren. Maar als je een cheeta en je huiskat naast elkaar zou zetten, zouden ze er waarschijnlijk heel anders uitzien. De cheeta zou groter zijn, zijn poten en staart zouden langer zijn, en hij zou waarschijnlijk over het algemeen slanker zijn. Dat komt doordat cheeta's van binnenuit ontworpen zijn om extreem snel te zijn. Wat is de basis van dit ontwerp? Hun skelet.

Er bestaat een sterk verband tussen het skelet van een dier en de manier waarop dat dier zich beweegt. Dit verband is zo belangrijk dat het analyseren van de afmetingen van ledematen een van de manieren is waarop we begrijpen hoe oeroude diersoorten zich voortbewogen. Bij de Felidae (kattenfamilie) heeft onderzoek aangetoond dat de vorm van de ledematen verband houdt met jachtstrategieën, en dat de structuur van de ledematen ons belangrijke informatie kan geven over de grootte van hun prooi. Als 'sprinters' hebben cheeta's een skelet nodig waarmee ze niet alleen zeer hoge snelheden kunnen bereiken, maar die snelheden ook snel kunnen halen en tegelijkertijd kunnen jagen.

Net als alle katachtigen hebben cheeta's smalle heupen en schouders. Ze hebben echter ook langere spaakbeenderen en opperarmbeenderen (voorpoten) in vergelijking met andere katachtigen. Bovendien zijn de botten van cheeta's over het algemeen slanker dan die van andere zoogdieren. Slanke, lichte botten stellen een dier in staat energiezuinig te bewegen. Men denkt dan ook dat hun slanke botten cheeta's in staat stellen hun hoge snelheid te bereiken en te behouden.

Een ander uniek skeletkenmerk is dat de voorpoten van cheeta's verschillen van hun achterpoten. Dit betekent dat ze verschillende acties met verschillende ledematen kunnen uitvoeren. Een groot voordeel is het vermogen om objecten met hun voorpoten te manipuleren. Voor cheeta's betekent dit dat ze tijdens de jacht prooien kunnen grijpen en vasthouden, wat hun succes maximaliseert. Omdat cheeta's niet zo sterk zijn als andere katachtigen, vertrouwen ze op hun vermogen om met hun wolfsklauw de romp van een prooi vast te grijpen en deze tijdens het rennen uit balans te brengen. Hun skelet maakt dit mogelijk omdat ze een verhoogde "supinatie" hebben – het vermogen om hun poten op en neer te bewegen.

Een van de belangrijkste vereisten voor een dier om topsnelheden te bereiken, is het vermogen om hun ledematen zeer snel te zwaaien om zo vaker van de grond te kunnen komen. Dit wordt 'stapfrequentie' genoemd. Men gelooft dat de lange ledematen van cheeta's de reden zijn dat ze een hoge stapfrequentie en dus een hoge snelheid hebben. Om maximale snelheid te bereiken, is het ook nodig dat de voeten van een dier langer de grond raken (de zogenaamde 'standtijd'), omdat dit hen betere controle over hun bewegingen geeft. Terwijl de meeste soorten bij hogere snelheden minder contact met de grond hebben, geldt dit niet voor cheeta's. Dit is mogelijk omdat cheeta's draaiende heupbeenderen, losse schouderbladen en een flexibele ruggengraat hebben. Men gelooft ook dat hun lange ledematen ervoor zorgen dat hun zwaartepunt meer kan bewegen dan bij andere dieren terwijl hun voeten de grond raken, waardoor ze langer contact met de grond kunnen maken. Dit verhoogt op zijn beurt hun snelheid.

De elementen van het skelet van de cheeta laten zien dat ze van binnen en van buiten werkelijk uniek zijn.

Referenties:

Day, LM, & Jayne, BC (2007). Interspecifieke schaling van de morfologie en houding van de ledematen tijdens de voortbeweging van katten (Felidae). Journal of Experimental Biology , 210 (4), 642-654.

Hudson, PE, Corr, SA, Payne-Davis, RC, Clancy, SN, Lane, E., & Wilson, AM (2011). Functionele anatomie van de voorpoot van de cheetah (Acinonyx jubatus). Tijdschrift voor Anatomie , 218 (4), 375-385.

Keller, TS, Weisberger, AM, Ray, JL, Hasan, SS, Shiavi, RG, & Spengler, D. M (1996). Relatie tussen verticale grondreactiekracht en snelheid tijdens wandelen, langzaam joggen en hardlopen. Klinische biomechanica , 11 (5), 253-259.

Martín-Serra, A., Figueirido, B., Pérez-Claros, JA, & Palmqvist, P. (2015). Patronen van morfologische integratie in het appendiculaire skelet van zoogdiercarnivoren. Evolutie , 69 (2), 321-340.

Randau, M., & Goswami, A. (2018). Vormcovariatie (of het ontbreken daarvan) tussen wervels en andere skeletkenmerken bij katachtigen: het geheel is niet altijd groter dan de som der delen. Evolutionary biology , 45 (2), 196-210.

Randau, M., Goswami, A., Hutchinson, JR, Cuff, AR, & Pierce, SE (2016). Cryptische complexiteit in de evolutie van de wervels bij katachtigen: vormdifferentiatie en allometrie van het axiale skelet. Zoological Journal of the Linnean Society , 178 (1), 183-202.

Weyand, PG, Sternlight, DB, Bellizzi, MJ, & Wright, S. (2000). Hogere topsnelheden worden bereikt met grotere grondkrachten, niet met snellere beenbewegingen. Journal of applied physiology , 89 (5), 1991-1999.

Delen met vrienden