Cheetah

Educatie

De gevlekte, de onbevlekte, de gestreepte en de gevlekte

  • Een portretfoto van een lachende vrouw met lichtbruin haar, die buiten bij een boomstam staat.
  • door Meredith Hanel 5 maart 2019
De gevlekte, de onbevlekte, de gestreepte en de gevlekte

Als we denken aan gevlekte dieren, zijn cheeta's waarschijnlijk een van de eerste die in ons opkomen. Dit bepalende kenmerk zit in de naam cheetah, waarvan wordt aangenomen dat deze is afgeleid van het hindoeïstische woord chita, wat 'gevlekt dier' ​​betekent. Cheeta's hebben ongeveer 2000 vlekken en elk heeft een uniek patroon dat in het wildbeheer kan worden gebruikt om individuen te identificeren. In het dierenrijk biedt de natuur een scala aan kenmerkende patronen, van vlekken en strepen tot vlekken en vlekjes, die de nieuwsgierigheid van talloze wetenschappers hebben gewekt. Ze ontdekken dat deze verschillende pigmentatiepatronen voortkomen uit gedeelde biologische en wiskundige regels.

Leren van de uitzonderingen in de natuur
De zeldzame koningscheetah heeft zo'n afwijkend vachtpatroon dat men dacht dat het om een ​​andere soort cheeta ging. Over het algemeen is hij donkerder, met grote zwarte vlekken en strepen op zijn rug. Het Cheetah Conservation Fund maakte deel uit van een onderzoeksteam dat ontdekte dat het vachtpatroon van de koningscheetah te wijten is aan een mutatie in het gen Taqprep.

Mutaties in het Taqprep-gen bleken voor het eerst de vachtkleur van tabbykatten te beïnvloeden. Tabbykatten met de normale Taqprep-structuur hebben een patroon van smalle, verticale strepen op een lichte achtergrond, bekend als het makreelpatroon, omdat het op visgraten lijkt. Bij tabbykatten veroorzaken mutaties in het Taqprep-gen een vachtpatroon genaamd 'blotched', waarvan wetenschappers opmerkten dat het leek op de donkere gebieden van de koningscheetah. Taqprep speelt een rol bij het ontstaan ​​van donkere en lichte gebieden op de huid tijdens de ontwikkeling. De patronen op de huid komen overeen met patronen op de vacht.

Nog zeldzamer dan het zien van een koningscheetah is het spotten van een vlekkeloze cheetah. In 2012, bijna een eeuw nadat de laatste waarneming werd geregistreerd, werd een cheetah zonder vlekken gezien in het Athi Kapiti Conservancy in Kenia. In plaats van de traditionele vlekken had deze cheetah van dichtbij honderden kleine sproeten op zijn rug, maar van veraf zag hij er bruin uit. Sommige experts hebben gesuggereerd dat deze vlekkeloze cheetah voor een leeuw zou kunnen worden aangezien, wat een voordeel zou kunnen zijn. Wat betreft katten met patronen, vormen cheeta's een uitzondering, omdat hun leefgebied verschilt van dat van de meeste andere katten met patronen, zoals tijgers en luipaarden, die in schaduwrijke bossen leven waar hun patronen camouflage bieden. Cheetahvlekken lijken hen te helpen zich te verbergen in het hoge gras.

Patroonvorming bij dieren
Biologie leert ons dat genen tijdens de ontwikkeling op specifieke momenten en locaties worden geactiveerd, een proces dat vele patronen creëert, van lichaamsvorm tot huidpigmentatie. Wiskundige modellen suggereren dat pigmentpatronen op de huid van alle dieren voort kunnen komen uit een gemeenschappelijk onderliggend mechanisme. Een model genaamd reactiediffusie laat zien dat het mogelijk is om de vele gestreepte, gevlekte of tussenliggende patronen te verkrijgen die we bij dieren zien door de manier te variëren waarop twee moleculen zich over de zich ontwikkelende huid verspreiden.

Stel je voor dat molecuul A tijdens de ontwikkeling van de huid de pigmentproductie stimuleert en ook de productie van molecuul B activeert, wat de pigmentatie remt. Als het remmende molecuul B sneller diffundeert dan molecuul A, vormt het een barrière van pigmentloosheid rond een gepigmenteerde vlek of streep. Deze modellen bevatten golven van diffunderende moleculen en laten zien dat we met kleine aanpassingen aan de parameters specifieke patronen kunnen vinden, zoals het patroon van een cheeta versus een luipaard, maar met individuele verschillen tussen individuen, net zoals menselijke vingerafdrukken uniek zijn.

Is het je opgevallen dat cheeta's strepen op hun staart hebben? Reactiediffusiemodellen voorspellen dat het vlekkenpatroon op de cheetastaart zou moeten veranderen in strepen vanwege de smalle breedte, en dat de bredere luipaardstaart vlekken zou moeten hebben tot bijna aan de punt, wat ook het geval is. Het pigmentatieraadsel is nog lang niet opgelost en de natuur zal ongetwijfeld blijvend aanwijzingen geven aan nieuwsgierige wetenschappers om verder onderzoek naar te doen.

Ontdek meer over reactiediffusie in deze MinuteEarth-video: " Kan wiskunde verklaren hoe dieren aan hun patronen komen ?"

Referenties
Cheeta's en koningscheeta's vergelijken. (z).

Hoe de cheetah aan zijn strepen kwam - een genetisch verhaal . (z.d.)

Kaelin, CB, Xu, X., Hong, LZ, David, VA, McGowan, KA, Schmidt-Küntzel, A., . . . Menotti-Raymond, M. (2012, 21 september). Het specificeren en behouden van pigmentatiepatronen bij huis- en wilde katten

LeBeau, D. (2018, 17 januari). Wat is een makreelgestreepte kat precies?

Libretexts. (2018, 20 december). 7.1: Turing-patronen om strepen en vlekken te genereren.

Saey, TH (2013, 23 september). Hoe de cheetah zijn vlekken verliest.

Service, MF (2012, 25 april). De kleine gevlekte cheetah: Zeldzame grote kat zonder traditionele markeringen voor het eerst in bijna 100 jaar in het wild waargenomen.

Vlekken en strepen . (2013, 29 april).

Interessante weetjes over de cheetah . (z.d.)

Waarom de luipaard zijn vlekken kreeg: Het verband tussen patroonontwikkeling en ecologie bij katachtigen . (z.d.).

Wollard, K. (2012, 30 november). Hoe komt dat? Waarom heeft een cheetah vlekken?

Woolley, T. (2018, 19 september). Hoe dieren hun vlekken en strepen kregen – volgens de wiskunde.


Delen met vrienden